Alafranga (batılı) tarzda yaşayan şair Müştak Bey, Kumru Hanım adında bir kıza aşık olur ve onunla evlenmek ister.
Evlilik için "görücü" denilen aracılar (Ziba Dudu ve Habbe Kadın) devreye girer. Ancak, geleneklerin işleyişi içinde Müştak Bey'in sevdiği Kumru değil, çirkin ve yaşlı ablası Sakine Hanım, Kumru diye Müştak Bey ile nikahlandırılır. çirkin ve yaşlı ablası Sakine Hanım
Görücü usulüyle evliliğin yanlışlığı, eğitimsiz aracıların neden olduğu sorunlar ve toplumsal ikiyüzlülük. çirkin ve yaşlı ablası Sakine Hanım
Müştak Bey'in bilge ve realist arkadaşı. Hileyi çözen karakter. çirkin ve yaşlı ablası Sakine Hanım
Türk tiyatrosunun temel taşıdır. Şinasi, geleneksel Türk tiyatrosu (Orta oyunu/Karagöz) unsurları ile batı komedi tekniğini (Moliere tarzı) birleştirmiştir.
Noktalama işaretlerinin (yay, kısa çizgi, nokta) kullanıldığı ilk metindir.
Müştak Bey düğün gecesi gerçeği fark eder ve büyük bir şok yaşar. Sakine Hanım ile evlenmektense hapse girmeyi yeğler.